Ik zit tegenover iemand die al maanden thuiszit. We hebben elkaar net ontmoet. Ze vertelt me dat ze “alles al geprobeerd heeft”, maar dat het UWV-traject als een muur voelt. Wat me in al die jaren als coach steeds weer opvalt: de meeste mensen kennen de regels van het re-integratieproces redelijk. Wat ze missen is het gevoel dat ze er zelf nog iets over te zeggen hebben. Alsof het systeem over hen heen walst.
Dat is precies waar mijn werk begint. Niet bij de regels, maar bij de mens die ze moet volgen.
In dit artikel neem ik je mee door het formele proces van langdurige uitval en re-integratie in Nederland, zoals dat er in 2026 uitziet. Maar ik doe dat vanuit een holistische blik: ik kijk naar het geheel van de mens. Niet alleen naar wat iemand mankeert, maar naar hoe iemand functioneert, wat iemand nodig heeft en wat werkelijk passend is. Want re-integratie is geen lineair traject van uitval naar werk. Het is een proces van inzicht, afstemming en opbouw. En dat proces verdient aandacht voor de mens die het ondergaat.
Eerst de kaders: wat er wettelijk vastligt
Voordat ik inga op de stappen, wil ik de basis helder hebben. Niet omdat de regels het belangrijkste zijn, maar omdat ze het speelveld bepalen waarbinnen jij je beweegt.
De Wet verbetering poortwachter (Wvp) verplicht werkgever en werknemer samen te werken aan herstel en terugkeer naar werk. De werkgever betaalt in principe 104 weken het loon door. De medewerker moet meewerken aan re-integratie, afspraken nakomen en passend werk accepteren. Het UWV houdt toezicht en beoordeelt aan het einde of beide partijen voldoende hebben gedaan.
Er zijn twee sporen. Spoor 1 is terugkeer naar het eigen werk of ander passend werk bij de eigen werkgever. Dat is altijd het eerste doel. Spoor 2 is re-integratie bij een andere werkgever, als terugkeer bij de eigen werkgever niet mogelijk blijkt.
De bedrijfsarts beoordeelt wat je medisch gezien nog kunt en mag. De werkgever mag niet zelf naar je diagnose vragen. Dat is voorbehouden aan de bedrijfsarts. Het UWV ontvangt de 42-weeksmelding, stuurt de WIA-aanvraagbrief, beoordeelt het re-integratieverslag en neemt uiteindelijk de WIA-beslissing.
Die kaders zijn belangrijk. Maar ze vertellen je nog niet hoe het voelt om er middenin te zitten.
Het proces, stap voor stap
Dag 1: je meldt je ziek
Je belt je leidinggevende. Misschien heb je je hier al dagen tegen verzet. Misschien voel je schaamte, of opluchting, of allebei. Dat is normaal. De werkgever registreert de eerste ziektedag en start de loondoorbetaling. Binnen een week gaat de melding naar de arbodienst of bedrijfsarts.
Mijn advies in deze fase: blijf bij jezelf. Je hoeft niet meteen alles te kunnen uitleggen. Je hoeft alleen te melden dat het niet gaat.
Week 6: de probleemanalyse
De bedrijfsarts stelt uiterlijk in week 6 een probleemanalyse op. Hierin staat welke beperkingen en mogelijkheden je hebt, wat de verwachte herstelduur is en welke interventies nodig zijn. Dit is een medisch document. Jij hebt recht op inzage.
Wat ik in de praktijk zie: mensen lezen de probleemanalyse vaak vluchtig door en bergen hem op. Doe dat niet. Lees hem. Vraag om uitleg als iets onduidelijk is. Dit document vormt de basis voor alles wat daarna komt.
Week 8: het plan van aanpak
Werkgever en werknemer stellen samen een plan van aanpak op. Hierin staan concrete doelen, afspraken en verantwoordelijkheden. Het plan wordt minimaal elke zes weken geëvalueerd en indien nodig bijgesteld.
Dit is het moment waarop je actief kunt meedenken. Zorg dat de doelen concreet en haalbaar zijn. “We kijken hoe het gaat” is geen doel. “Ik werk vanaf volgende maand twee ochtenden per week twee uur aan aangepaste taken” is een doel.
Elke zes weken: het voortgangsgesprek
Gedurende het hele traject voeren werkgever en werknemer minimaal elke zes weken een voortgangsgesprek. De afspraken en bevindingen worden vastgelegd in het re-integratiedossier.
Ik moedig de mensen met wie ik werk altijd aan om zelf een logboek bij te houden. Niet omdat het moet, maar omdat het je helpt om grip te houden. Wat is er besproken? Wat is er afgesproken? Wat heb je nodig? Als je dat zelf bijhoudt, sta je sterker in elk gesprek.
Week 42: de 42-weeksmelding
Rond week 42 moet de werkgever de langdurige ziekte melden bij het UWV. Deze melding wordt in de praktijk vaak vergeten. Het UWV weet hierdoor dat er mogelijk een WIA-aanvraag aankomt.
Controleer dit. Vraag je werkgever of de melding is gedaan. Het is een kleine stap die grote gevolgen kan hebben als hij wordt overgeslagen.
Week 52: de eerstejaarsevaluatie
Aan het einde van het eerste ziektejaar blikken werkgever en werknemer terug op de re-integratie-inspanningen. Is spoor 1 nog kansrijk? Als blijkt dat je binnen drie maanden niet structureel kunt terugkeren bij je eigen werkgever, moeten jullie overgaan op spoor 2.
Dit is een moeilijk moment. Het voelt als een afwijzing, ook als het dat niet is. Ik zeg altijd: spoor 2 is geen mislukking. Het is een erkenning dat jouw pad misschien ergens anders ligt. Dat is geen verlies. Dat is richting.
Week 88 tot 93: de WIA-aanvraag
Rond week 88 stuurt het UWV een brief dat de WIA-aanvraag kan worden voorbereid. Je hebt zes weken de tijd om de aanvraag in te dienen. De uiterste termijn ligt meestal rond week 93.
Zorg dat het re-integratieverslag dat bij de aanvraag hoort een volledig beeld geeft van jouw inspanningen en die van je werkgever. Dit is geen formaliteit. Het UWV beoordeelt op basis hiervan of er sprake is van voldoende re-integratie-inspanningen.
Na de aanvraag: de RIV-toets en de WIA-beoordeling
Het UWV beoordeelt het re-integratieverslag. Als het UWV vindt dat de werkgever tekort is geschoten, kan een loonsanctie volgen: de werkgever moet dan maximaal 52 weken langer loon doorbetalen.
Na 104 weken eindigt de wachttijd. Het UWV beoordeelt of je recht hebt op een WIA-uitkering. Er zijn twee uitkeringen mogelijk: IVA voor volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid, en WGA voor gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid of volledige arbeidsongeschiktheid met kans op herstel.
In 2026 heeft het UWV te maken met capaciteitstekorten en achterstanden. Nieuwe WIA-aanvragen krijgen prioriteit, maar herbeoordelingen kunnen langer duren. Dat betekent niet dat jouw traject stilstaat. Het betekent dat je geduld nodig hebt, en dat je blijft opkomen voor wat je nodig hebt.
Wat ik zie gebeuren (en wat je daaraan kunt doen)
In mijn praktijk zie ik vaak dat mensen vastlopen niet door de regels, maar door wat eronder ligt. Langdurige stress, ontregeling van het zenuwstelsel, onverwerkte ervaringen of structurele overbelasting spelen vaak een bepalende rol. Als je die laag negeert, blijft elk plan van aanpak aan de oppervlakte.
Daarom werk ik holistisch. Ik kijk naar het geheel: lichaam, geest, ziel en de context waarin je leeft en werkt. Soms gebruik ik het paard als spiegel. Paarden leven in het hier en nu. Ze reageren instinctief, zonder oordelen. Wat ze teruggeven is altijd eerlijk. Dat maakt ze tot krachtige gidsen in een proces waarin je vooral moet leren voelen wat je nodig hebt, in plaats van eindeloos te analyseren waarom iets misging.
Dat is geen quick fix. Het is geen APK-therapie. Het is de weg terug naar jezelf.
Jouw stappenplan
Dit is wat je zelf kunt doen, fase voor fase.
Download hier het Stappenplan-re-integratie-bij-langdurige-uitval-InChange-Advies
Fase 1: Direct na ziekmelding (week 1–6)
- ☐ Meld je ziek bij je leidinggevende op de eerste ziektedag. Vraag hoe de registratie verloopt.
- ☐ Zorg dat je contactgegevens bekend zijn.
- ☐ Werk mee aan een afspraak met de bedrijfsarts.
- ☐ Vraag om de schriftelijke probleemanalyse (uiterlijk week 6). Lees hem goed door.
- ☐ Houd zelf een logboek bij van gesprekken, afspraken en adviezen.
Fase 2: Plan van aanpak en voortgang (week 6–52)
- ☐ Denk actief mee over het plan van aanpak (week 8). Zorg voor concrete, haalbare doelen.
- ☐ Woon de voortgangsgesprekken bij. Bereid je voor: wat gaat goed, wat gaat minder, wat heb je nodig?
- ☐ Vraag om bijstelling van het plan als de situatie verandert.
- ☐ Als je het niet eens bent met de bedrijfsarts: vraag een second opinion aan.
- ☐ Als de re-integratie vastloopt: overweeg een deskundigenoordeel bij het UWV.
- ☐ Controleer of je werkgever de 42-weeksmelding heeft gedaan (rond week 42).
Fase 3: Richting WIA (week 52–104)
- ☐ Neem deel aan de eerstejaarsevaluatie (week 52). Bespreek of spoor 1 nog haalbaar is of dat spoor 2 moet worden gestart.
- ☐ Als spoor 2 wordt gestart: werk mee aan het arbeidsdeskundig onderzoek en sollicitatie-inspanningen.
- ☐ Houd je re-integratiedossier compleet en actueel.
- ☐ Reageer tijdig op de WIA-aanvraagbrief (rond week 88). Dien de aanvraag uiterlijk in week 93 in.
- ☐ Zorg dat het re-integratieverslag een volledig beeld geeft van jouw inspanningen en die van je werkgever.
Fase 4: Na de WIA-aanvraag
- ☐ Werk mee aan de RIV-toets door het UWV. Geef desgevraagd toelichting.
- ☐ Bereid je voor op de WIA-beoordeling (IVA of WGA).
- ☐ Als je het niet eens bent met de beslissing: maak bezwaar.
- ☐ Blijf, ook na de beoordeling, in gesprek met je werkgever over werkhervatting of een passende plek.
En verder
- ☐ Bewaar alle correspondentie in een aparte map.
- ☐ Vraag bij twijfel altijd om uitleg aan de bedrijfsarts, het UWV of je werkgever.
- ☐ Schakel op tijd hulp in als je vastloopt. Dat is geen zwakte. Dat is wijsheid.
Tot slot
Ik heb in de afgelopen twintig jaar veel mensen begeleid die vastliepen in het systeem. Wat hen uiteindelijk hielp, was zelden een perfect ingevuld formulier. Het was het moment waarop ze weer contact maakten met wat ze zelf nodig hadden. Met hun eigen kracht, hun eigen grenzen, hun eigen richting.
De regels zijn het speelveld. Jij bent de speler. En soms heb je iemand nodig die met je meekijkt, niet om het over te nemen, maar om je te helpen zien waar je staat.
Als je wilt sparren over jouw situatie, of als je vragen hebt over dit proces, neem gerust contact op. Ik denk graag met je mee.
Over Jill Yohai
Jill Yohai is oprichter en eigenaar van InChange Advies voor Mens en Organisatie, een praktijk voor coaching en re-integratie in de regio’s Amersfoort, Amsterdam, Breda, Den Haag, Dordrecht, Gorinchem, Rotterdam en Utrecht. Ze is gestalttherapeut, paardencoach en heeft meer dan twintig jaar ervaring op het snijvlak van mens, belastbaarheid en werk. Haar aanpak is holistisch: ze kijkt naar het geheel van de mens, met aandacht voor bestaansrecht, burn-out, trauma en zingeving.